Po dwóch latach prac firma Boeing zaprezentowała wczoraj w St. Louis swój najnowszy bezzałogowy samolot - Phantom Ray. Na prezentacji pokazano maszynę o rozmiarach myśliwca, która łączy wytrzymałą konstrukcję z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii .

W swoim wystąpieniu Dennis Muilenburg - prezes oddziału Boeing Defense, Space & Security powiedział, że Phantom Ray oferuje klientom szeroki wybór opcji, ponieważ został stworzony jako platforma testowa dla zaawansowanych technologii obejmujących wywiad, nadzór i rekonesans, niszczenie wrogiej obrony przeciwlotniczej, atak elektroniczny, samodzielne tankowanie w powietrzu oraz wiele innych.

Samolot o długości około 11 m i rozstawie skrzydeł ponad 15 m został zaprojektowany w oparciu o prototyp maszyny X45-C, nad którym Boeing wraz z kilkoma innymi firmami pracował w ramach projektu finansowanego przez ministerstwo obrony Stanów Zjednoczonych. Jednak w odróżnieniu od swojego wzorca, Phantom Ray został całkowicie sfinansowany ze środków własnych firmy Boeing.

Pierwsze testy nowego samolotu zostały zaplanowane jeszcze latem tego roku. Docelowo firma Boeing chce uzyskać pozycję lidera w produkcji bezzałogowych maszyn latających, które mają zrewolucjonizować przyszłe działania wojenne.

Brytyjczycy pokazali samolot przyszłości

Dzień wcześniej Brytyjczycy pokazali swój prototyp bezzałogowego samolotu .

Ministerstwo obrony Wielkiej Brytanii odkryło karty i pokazało prototyp nowego samolotu. To bezzałogowa maszyna Taranis, która może "niewidzialnie" latać nad wrogim terytorium. Bezzałogowy (ang. Unmanned Combat Aerial Vehicle (UCAV)) Taranis wziął swoją nazwę od celtyckiego bóstwa.

Prace nad projektem rozpoczęły się w grudniu 2006 roku. Samolot ma być mniej więcej tej samej wielkości co samolot szkolno-treningowy Hawk. Ma być "niewidoczny", szybki i broniący sam siebie przed załogowymi i bezzałogowymi samolotami wroga.

Nowa generacja

Gerald Howarth, minister ds. strategii obrony narodowej powiedział, że „to prawdziwie pionierski projekt”. Jak dodał, jest odzwierciedleniem „najlepszego krajowego designu i technologii”. Bruno Wood, przedstawiciel wojska, w rozmowie z BBC oznajmił, że Taranis "to bojowy samolot następnej generacji". Jak dodał, jego testy rozpoczną się w przyszłym roku. Uzbrojone bezzałogowe samoloty powietrzne są już w użyciu – amerykański MQ-1 Predator może przenosić pociski rakietowe Hellfire.

Europejski NEURON

W zakładach Saab w Linköping trwa montaż struktury i integracja wyposażenia europejskiego demonstratora technologii bojowego bezzałogowego statku latającego stealth nEUROn. Montaż końcowy rozpocznie się we Francji jeszcze przed końcem br.

Stanowisko montażu struktury bezzałogowego statku latającego nEUROn. Oblot bsl zaplanowano na marzec 2012.

Saab odpowiada za projekt, produkcję i integrację przedniej i środkowej części kadłuba, dyszy wylotowej silnika i osłon wnęk podwozia nEUROna, a także zintegrowanie awioniki i komputerów. Szwedzi prowadzą też próby w tunelu aerodynamicznym, oraz prace badawczo-rozwojowe związane z instalacją paliwową, oprogramowaniem misji oraz projektem i produkcją elementów naziemnej stacji kierowania, krytycznych dla bezpieczeństwa lotu.

Oblot za 2 lata

Bezzałogowiec napędzany będzie silnikiem turbowentylatorowym Rolls-Royce Turbomeca Adour Mk951. Wloty powietrza do silnika, zoptymalizowane pod względem zminimalizowania skutecznej powierzchni rozproszenia (SPR) fal radarowych opracowali Francuzi z Dassault.

Oblot nEUROna zaplanowano na 31 marca 2012. Jego miejscem ma być poligon Direction Générale pour l'Armement (DGA) w Istres. Następnie zaplanowano intensywne próby w locie, które potrwają do 2014. Będą one prowadzone na terenie Francji, Szwecji i Włoch. Początkowo wezmą w nim zespoły z dwóch pierwszych krajów. Według Ohlsona, w tym czasie każde państwo będzie mogło wykonać swoje próby w locie.

W trakcie prób, przez około 5 miesięcy, na poligonie Vidsel w Szwecji, badana będzie SPR płatowca, charakterystyki aerodynamiczne bezzałogowca i uzbrojenia podczas zrzutu oraz działanie wyposażenia do obserwacji w podczerwieni. Ohlson uchylił się od odpowiedzi na pytanie, jakie środki będą stosowane do sprawdzenia wykrywalności nEUROna.

Francuzi zamierzają wykorzystać doświadczenie zdobyte podczas prac nad nEUROnem w programie (FCAS), który ma być następcą Rafale / Rysunek: Saab

Następnie, już na terenie Włoch, przeprowadzone zostaną próby zdolności do automatycznego zidentyfikowania i zniszczenia celu, w trakcie których bsl ma wykryć i rozpoznać zagrożenia w zdefiniowanej wcześniej strefie, a następnie, po potwierdzeniu i wydaniu zezwolenia na użycie uzbrojenia z naziemnej stacji kierowania, wykonać symulowany zrzut uzbrojenia i opuścić strefę celu.

Uzbrojenie będzie kierowane przez urządzenie Smart Integrated Weapon Bay (SIWB) – czujnik pracujący w zakresie 3 - 5 µm, którego zadaniem będzie automatyczne przeszukiwanie przestrzeni, wykrywanie, śledzenie i identyfikacja wielu celów jednocześnie w wyznaczonych strefach zainteresowania.

Badania własności aerodynamicznych

Kolejnym etapem będą próby uzbrojenia, które mają polegać mają na zrzutach bomb kierowanych laserowo i klasycznych Mk 82 z dwóch wewnętrznych komór uzbrojenia. Jak stwierdził Ohlson, nie ma w planach prób innych rodzajów uzbrojenia, ponieważ ich celem jest sprawdzenie charakterystyk bsl, a nie przenoszonej przez niego broni.

Zrzut broni z wewnętrznych komór to jedno z kluczowych zagadnień związanych z nEUROnem. Wyrzutnia uzbrojenia będzie trapezowa, wysuwana z komory na zewnątrz (analogicznie do zastosowanej w Raptorze), ale można też będzie dokonać zrzutu z wnętrza, bez wysuwania wyrzutni. Zrzut broni będzie wykonywany grawitacyjnie. Cały proces ma trwać ok. 10 sekund. Ważne jest też odpowiednie tempo otwierania osłon komór uzbrojenia, wychylanych na zewnątrz, ponieważ są to relatywnie duże powierzchnie, które wytwarzają opór aerodynamiczny, hałas i drgania.

Docelowe wyposażenie do obserwacji w podczerwieni, zabudowane za tzw. oknem w dolnej części kadłuba bsl, zostanie dostarczone przez Alenia Aeronautica. Ohlson nie podał żadnych szczegółów, takich jak jego oznaczenie czy charakterystyki materiałowe, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że skonstruowanie okna tak, aby nie zwiększało SPR nEUROna było jednym z trudniejszych zadań. W przyszłości na pokładzie nEUROna ma zostać zabudowany radar z syntetyczną aperturą (SAR), pozwalający na użycie bsl niezależnie od warunków atmosferycznych.

Obecnie nEUROn to tylko demonstrator technologii i nie wiadomo, co stanie się z nim po zakończeniu prób – stwierdził Mats Ohlson. Nie wiemy, co będzie po 2014. Jeszcze nic nie zadecydowano, ale wierzę, że kraje członkowskie będą chciały kontynuować ocenę możliwości bsl i zastosowanych w nim technologii – dodał Ohlson.

Jak wykorzystać doświadczenia?

Obecnie wiadomo, że Francuzi zamierzają wykorzystać doświadczenie zdobyte w ramach prób nEUROna w programie Future Combat Air System (FCAS), który ma być następcą Rafale po 2030. Na razie nie wiadomo, czy będzie to statek powietrzny załogowy czy bezzałogowy, ale Paryż planuje, że będzie można w nim zastosować techniki stealth, systemy kierowania misji i układy sterowania lotem użyte w programie europejskiego bsl. Co więcej, na bazie doświadczeń zdobytych w czasie badań nEUROna można będzie opracować koncepcje zastosowania FCAS, oszacować koszty eksploatacji bsl, zwłaszcza szkolenia, a także wydatki jakie pochłonie składowanie bezzałogowa, bez użycia, przez okres jednego roku.

Koszt programu szacowany jest na 400 – 405 mln Euro. Połowę z tej kwoty wnieśli Francuzi. W program zaangażowane są Dassault Aviation z Francji, Saab, Alenia Aeronautica z Włoch, hiszpańska EADS CASA, Hellenic Aerospace Industry z Grecji oraz Ruag ze Szwajcarii.

Źródło : Skrzydlata Polska / tvn24.pl / wp.pl

Fot.: Bartosz Głowacki / SAAB /Boeing / PAP/EPA